Θεσσαλονίκη

Αρχαιολογία - Εικονογραφία, Θεσσαλονίκη

Χρυσάνθη Τσιούμη, Η δεύτερη απεικόνιση του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά στην μονή Βλατάδων και αυτή του ναού του Αγίου Δημητρίου

Χρυσάνθη Τσιούμη*: Οι πρώτες απεικονίσεις του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά στη Θεσσαλονίκη Συνέχεια από εδώ: https://agiatheodora.gr/chrysanthi-tsioumi-oi-protes-apeikoniseis-tou-agiou-grigoriou-palama-sti-thessaloniki/ Όπως αναφέραμε ήδη, στον ίδιο ναό υπάρχει μία ακόμη απεικόνιση του αγίου (πίν. 3). Στο θόλο του νοτίου παρεκκλησίου της Μ. Βλατάδων7 εικονίζεται ο Χριστός Παντοκράτορας και στα σφαιρικά τρίγωνα από κάτω από αυτόν, τέσσερις Θεολόγοι⁸. Στα ανατολικά σφαιρικά τρίγωνα […]

Αρχαιολογία - Εικονογραφία, Θεσσαλονίκη

Χρυσάνθη Τσιούμη: Οι πρώτες απεικονίσεις του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά στη Θεσσαλονίκη

(Χρυσάνθη Μαυρουπούλου-Τσιούμη (1939-2022), έφορος Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ομότιμος καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης) Η δράση του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ηγέτη του Ησυχασμού, στο χώρο της Θεσσαλονίκης είναι γνωστή, όπως επίσης είναι γνωστό ότι ο Παλαμάς θεωρούνταν στην πόλη αυτή άγιος, πριν από την επίσημη ανακήρυξή του ως αγίου¹. Είναι φυσικό λοιπόν να αναζητήσουμε τις πρώτες απεικονίσεις

Θεσσαλονίκη

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Για τους βυζαντινούς του 14ου αι. και της αρχιτεκτονικής, τα εικονοστάσια στους δρόμους  

Ο θεσσαλονικιός λογοτέχνης, ζωγράφος και στοχαστής Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης κοιμήθηκε στις 13 Ιανουαρίου του 1993. Συνέχεια από εδώ: https://agiatheodora.gr/mnimi-nikou-gavriil-pentziki-xesikonetai-to-plithos-stin-poli-tou-agiou-dimitriou/ Και τότε οι κοσμικοί, όπως ο Θεόδωρος Μετοχίτης, που διετέλεσε και πρωθυπουργός, αμιλλώμενοι τους εκκλησιαστικούς, κτίζουν ναούς. Ο Άθως ανανεώνεται. Ακμάζει στο φαράγγι του Αλιάκμονα η Σκήτη Βερροίας. Πληθαίνουν τα μοναστήρια στους απόρρωγας βράχους των Μετεώρων.

Θεσσαλονίκη

Μνήμη Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη: «Ξεσηκώνεται το πλήθος στην πόλη του Αγίου Δημητρίου…»

Ο θεσσαλονικιός λογοτέχνης, ζωγράφος και στοχαστής Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης κοιμήθηκε στις 13 Ιανουαρίου του 1993. […] Στα κάστρα της Θεσσαλονίκης, εκείνη την εποχή [τον 14ο  αιώνα], ανοίχτηκε μια πύλη, όπου στη σχετική με το έργο επιγραφή, η εκ Σαβοΐας βυζαντινή βασίλισσα Άννα τιτλοφορείται αγία. Στο λαό όμως δεν αρέσει να πληρώνεται με πληθωρικά νομίσματα λέξεων,

Για τους Αγίους της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη

26 Οκτωβρίου του Αγίου Δημητρίου: Η Θεσσαλονίκη πρωτεύουσα-βασιλεύουσα της οικουμένης!

  Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, 26 Οκτωβρίου, η πόλη μετατρέπεται σε πρωτεύουσα του κόσμου, της οικουμένης! Ένα ιδιαίτερο παγκόσμιο φαινόμενο, αφού για πολλά χρόνια η πόλη γιόρταζε τον πολιούχο της, καλώντας επί τόπου στην Μακεδονία πλήθη κόσμου και λαών για να συνεορτάσουν ποικιλοτρόπως όλοι μαζί: εκκλησιαστικά, πνευματικά, πολιτισμικά, αλλά και εμπορικά. Και μάλιστα σε μια

Για τους Αγίους της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη

Ο Άγιος Δημήτριος αποτελεί προστάτη όχι μόνο της Θεσσαλονίκης, αλλά και όλης της Ελλάδας και όλων των Ελλήνων!

Γράφει ο Αντώνιος Παπαδόπουλος, καθηγητής Θεολογικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης […] Ο τάφος του μάρτυρος μεταβάλλεται με τον καιρό σε θαυματοφόρο τόπο. Ο άγιος Δημήτριος γίνεται χορηγός άγαθων. Πολλοί που προστρέχουν με πίστη, λαμβάνουν τη θεραπεία τους από νόσους, ενώ ταυτόχρονα, ευαγγελίζονται την παρουσία της βασιλείας του Θεού.  Ο άγιος Δημήτριος αποβαίνει για όλους τους

Θεσσαλονίκη

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Στην Παναγία τη Σαλονικιά

  Στο κέντρον της επάνω πόλεως με το καμπαναριό της, που είν’ ένα στολίδι του λιμένος και της προσόψεως, στέκει ο ναός της Παναγίας.   Ωραίος ο ναός, το τέμπλο ωραίο, ωραία τα λαμπρά τα εικονίσματα, ωραίες κι οι νορίτισσες που εκκλησιάζονται, όλα ωραία.   Στολισμένο το τέμπλο με χρυσές ποδιές, στολισμένος ο χορός και

Θεσσαλονίκη

Όσιος Ιωσήφ Υμνογράφος: Ήλιος ἰδών σε ἔφριξε ἐπὶ σταυροῦ Ἰησοῦ

Μεγάλη Πέμπτη Ήλιος ἰδών σε ἔφριξεν, ἐπὶ σταυροῦ Ἰησοῦ, ἡπλωμένον θελήματι, καὶ ἡ γῆ ἐσείετο, καὶ αἱ πέτραι ἐῤῥήγνυντο, καὶ τὰ μνημεῖα φόβῳ ἠνοίγοντο, καὶ αἱ δυνάμεις πᾶσαι ἐξίσταντο· ἡ δὲ τεκοῦσά σε, ἀπειράνδρως βλέπουσα, μετ’ οἰμωγῆς, Οἴμοι! ἀνεκραύγαζε, τί τὸ ὁρώμενον;                          

Θεσσαλονίκη, Ιστορία

Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Παπαγεωργίου, Ανδραγαθήματα κατά τη διάρκεια της κατοχής τα οποία έσωσαν πλήθος ανθρώπων κατά την αρχιερατεία του στην Έδεσσα

Κείμενο Λάμπης Γερεμτζές, δημοσιογράφος. […] Τα δύο τελευταία χρόνια της κατοχής 1943-44 τον κούρασαν, τον τσάκισαν ψυχικά, κυριολεκτικά τον γέρασαν. Τα κατάμαυρα μαλλιά και τα γένια του άσπρισαν. Προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα μεγάλα προβλήματα που γεννιούνται καθημερινά και τους κινδύνους με παροιμιώδη λεβεντιά.  Κάθε φορά που οι Εδεσσαίοι ένιωθαν τον κίνδυνο να πλησιάζει, σ’ αυτόν

Θεσσαλονίκη

Ο Άγιος Δημήτριος και η «δεύτερη Θεσσαλονίκη στην ρωσική χώρα»!

Απόσπασμα από το βιβλίο του αείμνηστου καθηγητή Αντώνιου-Αιμίλιου Ταχιάου «Βυζάντιο και Ρωσία» των εκδόσεων University Studio Press. Άγιος Δημήτριος και Άγιοι Μπορίς και Γκλεμπ Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Θεσσαλονίκη κατέστη γνωστή στην Ρωσία χάρη στις πληροφορίες περί Κυρίλλου και Μεθοδίου, οι οποίοι προέρχονταν από αυτή την πόλη, και περί των οποίων γίνεται λόγος στο

Κύλιση στην κορυφή