Το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου πέραν από μια χριστιανική ιεραποστολή, μοιάζει να αποτελεί και σαν μια ελληνική πολιτισμική εκστρατεία. Εξάλλου το κήρυγμά του γινόταν στα ελληνικά, ακόμη και στις ιουδαϊκές συναγωγές στις οποίες κήρυττε πρώτα, όταν επισκεπτόταν κάποια πόλη. Είναι γνωστό πως οι Ιουδαίοι της διασποράς είχαν, πλέον, ως μητρική τους γλώσσα τα ελληνικά και στις συναγωγές συναντούσε και όσους ανήσυχους και αναζητητές Έλληνες είχαν προσχωρήσει στον Ιουδαϊσμό. Και μάλιστα οι «Σεβομένοι τον Θεό», όπως τους αποκαλούσαν ανταποκρίνονταν από τους πρώτους στο κήρυγμα του.
Φαίνεται πως τους έλυνε τις απορίες για τις οποίες οι ίδιοι είχαν εγκαταλείψει την πολυθεΐα και προσχωρούσαν στην μονοθεϊστική θρησκεία των Ιουδαίων. Αυτό έγινε και στην Θεσσαλονίκη. Οι πρώτοι που πίστεψαν στο κήρυγμα του οι Σεβομένοι.
Μετά τις συναγωγές και τους ομογενείς του ο Απόστολος Παύλος απευθυνόταν στους εθνικούς, στους πιστούς δηλαδή της αρχαίας ελληνικής θρησκείας. Σ’ αυτούς, ορισμένες φορές απευθυνόταν και μέσα από χωρία της ελληνικής σκέψης. Ο ίδιος ήταν εξαιρετικός γνώστης της ελληνικής γλώσσας και έτσι το λεκανοπέδιο της ανατολικής μεσογείου το οποίο ήταν ελληνικό πολιτισμικά, έγινε ο στίβος μέσα στον οποίο «κένωσε» τον εαυτό για να τον ανακαινίσει πνευματικά.
Ο Απόστολος Παύλος πριν φτάσει στον σημερινό ελλαδικό χώρο είχε κηρύξει τον Χριστό στην Κύπρο και την Μικρά Ασία, αλλά και σε άλλες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου. Στην κοσμοπολίτικη ρωμαϊκή μητρόπολη, όμως, την Τρωάδα, η οποία ήταν και ένας μεγάλος λιμένας, ο οποίος βρισκόταν λίγα χιλιόμετρα από το αρχαίο Ίλιον, την Τροία, του έπους του Τρωικού πολέμου ο Απόστολος Παύλος θα λάβει την έκτακτη πνευματική κλήση: Διαβάς εις Μακεδονίαν βοήθησον ημίν!
Οπότε, τι γίνεται; Ο ειρηνικός επ-Αναστάτης Απόστολος Παύλος βρίσκεται στο πεδίο, όπου για κάποια χρόνια έμοιαζε να κτυπά η καρδιά του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Και μάλιστα μέσω των επών του Ομήρου διαμορφώθηκε και στοιχειοθετήθηκε ολόκληρη η ελληνική «ιδεολογία». Αυτή η οποία εν πολλοίς μέσα από την ποίηση του Ομήρου θα μόρφωνε και θα διαμόρφωνε τις ψυχές των Ελλήνων. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τα έπη του Ομήρου ως το ευαγγέλιο των αρχαίων Ελλήνων; Έτσι πιστεύω, προσωπικά.
Να θυμίσουμε πως ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης επαναλάμβανε συχνά τη φράση: ο Όμηρος ο οποίος τους Έλληνες πεπαίδευκε. Και αφού αναφέραμε τον Θεσσαλονικιό, Μακεδόνα συγγραφέα να πούμε πως στην πανελλήνια σύρραξη της Τροίας οι αρχαίοι κάτοικοι της Μακεδονίας συμμάχησαν με τους Τρώες. Ένας εμφύλιος ελληνικός χαμός, όπου το όμαιμον, το ομόθρησκο και το ομόγλωσσο δεν κατεύναζε τα πάθη, αλλά τα οδήγησε μέχρι το τέλος!
Και δεν είναι δυνατόν στο μυαλό του Έλληνα ως προς την μόρφωση Αποστόλου του Χριστού Παύλου να μην πέρασε από το λογισμό του ότι βρίσκεται σε μια παλιά εμπόλεμη περιοχή σε μια κεκαυμένη ζώνη. Σε έναν τόπο, όπου η «παρουσία» των αρχαίων θεών, ο ηρωισμός των ανθρώπων, αλλά και η πανουργία μεγαλούργησαν, κατέστρεψαν, έφτασαν την ανθρώπινη ζωή στα ποικίλα όριά της.
Και εκεί ο τυφλός ποιητής, πιο ανοιχτομάτης από τους παρόντες, να ψηλαφεί πράγματα και καταστάσεις και να τις αφηγείται για να διαιωνιστούν. Ακόμη και τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες έψαυσε και οίδε, δηλαδή τη συνέχεια της σύρραξης. Αυτού του μεγάλου και σχεδόν ακατάπαυστου νόστου του Οδυσσέα!
Αίφνης, όμως, ένα όραμα σταμάτησε την εσωτερική μελέτη του τρωικού πολέμου στον λογισμό του Αποστόλου των Εθνών και των Ελλήνων και ένας Μακεδόνας τον καλεί να αφήσει την Ασία, Μικρά και εκτεταμένη, και να πάει να βοηθήσει τους Μακεδόνες!
Και αυτό έκανε! Δηλαδή έσπευσε, αμέσως, προς βοήθεια των προσκαλούντων Μακεδόνων ως ανταπόκριση σε έναν αδιόρατο πνευματικό νόστο. Και, βεβαίως, δεν έμεινε μόνο εκεί! Σαν από ένα αναπάντεχο θεϊκό σπρώξιμο και κυνηγητό από πόλη σε πόλη σε πόλη της Μακεδονίας, όπου εγκαθιστούσε πνευματικές βάσεις με την ίδρυση εκκλησιών, έφτασε και στην Αθήνα και αργότερα και την Κόρινθο.
Έτσι τελειώνει, όμως, το κήρυγμα του Απόστολου Παύλου στους Έλληνες, στους Σεβομένους τον Θεό, αλλά και στους ελληνίζοντες Ιουδαίους το οποίο το ταυτίσαμε με μία ελληνική πολιτισμική εκστρατεία; Όχι, βεβαίως!
Γιατί ο λόγιος Απόστολος θα συνδράμει το ποίμνιό του και με τον γραπτό του λόγο. Θεολογικό, παιδαγωγικό, ελεγκτικό, παραμυθητικό…
Θα γίνει και ο ίδιος ένα στέλεχος των «επών» του Ευαγγελίου, ένας ευαγγελιστής και καθοδηγητής διά των Επιστολών του που θα γράψουν μέσα στις ψυχές των ανθρώπων αναστάσιμα έπη! Ο θάνατος, η οδύνη θα ταφούν για όσους έχουν, πλέον, ελπίδα, αλλά και αγάπη! Και αυτό το κράμα της πίστης και της ελληνικής γλώσσας θα μείνει εσαεί να μορφώνει και να εκπαιδεύει όλα τα έθνη.
Οι επιστολές του Παύλου πέραν από αυτόματα μνημεία με την έννοια της μνήμης περίσσιας ζωής, πίστεως και αγάπης είναι και αντίστοιχα μνημεία της ελληνικής γλώσσας, μνημεία του ελληνικού πολιτισμού ο οποίος έμμεσα πλην σαφώς πεπαίδευσε και ολόκληρη την Οικουμένη.
Και εμείς τέτοια μέρα δεν τον ξεχνούμε και θυμόμαστε όλη αυτήν την πορεία του για να προσφέρει στους ανθρώπους τον ίδιο κόσμο τον οποίο ο ίδιος πεισματικά αρνήθηκε και πολέμησε! Αλλά όταν συναντήθηκε με το πρόσωπο με το οποίο είχε την πνευματική… διαφορά του λύθηκαν όλες οι απορίες, η έχθρα κατέρρευσε και του ανοίχθηκε η πάσα όραση.
Και έτσι ο διώκτης έγινε πρωτοκορυφαίος! Παράξενο δεν είναι;
Και μάλιστα θα πρέπει να τον τιμούμε ιδιαιτέρως για τους αγώνες του υπέρ των εθνών! Για εμάς, δηλαδή!
Και αυτό σημαίνει για όλους!
Κείμενο του Στέλιου Κούκου.