Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
Ομιλία 16
Περί της οικονομίας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά τη σάρκα και περί των χαρίτων της στους αληθώς πιστεύοντας σ’ Αυτόν
Και ότι ο Θεός, αν και μπορούσε πολυτρόπως να λυτρώσει τον άνθρωπο από την τυραννία του Διαβόλου, ευλόγως προτίμησε αυτήν την οικονομία.
Εκφωνήθηκε κατά το Μέγα Σάββατο.
Συνέχεια από εδώ: https://agiatheodora.gr/agios-grigorios-palamas-o-christos-eprepe-oposdipote-na-apathanatisi-ochi-mono-tin-anthropini-fysi-alla-kai-to-anthropino-genos/
10 Όχι μόνο δε αυτό, αλλά γίνεται και διδάσκαλός μας, υποδεικνύοντας με λόγο τον δρόμο που οδηγεί προς την ζωή και επιβεβαιώνοντας τον λόγο της διδασκαλίας με μεγάλα θαύματα. Και δικαιώνεται μεν έτσι η ανθρωπίνη φύσις, εφ’ όσον δεν έχει αφ’ εαυτής την πονηρία, δικαιώνεται δε και ο Θεός, εφ’ όσον δεν είναι αίτιος και ποιητής καμμιάς κακίας.
Πραγματικά αν δεν ενανθρωπούσε ο συναΐδιος Λόγος του Πατρός [Αυτός που συνυπάρχει αιώνια με τον Πατέρα], η αμαρτία θα εφαινόταν ότι υπάρχει εκ φύσεως στον άνθρωπο, διότι κανείς άνθρωπος από τους αιώνες δεν έγινε αναμάρτητος· και θα συνέβαινε να απευθυνθή προς τον κτίστη η μομφή, ότι δεν είναι δημιουργός αγαθών ούτε ο ίδιος είναι αγαθός, αλλ’ ακόμη ότι είναι κριτής άδικος, σαν να μη κατεδίκασε δικαίως τον άνθρωπο που έγινε από μόνος του άξιος καταδίκης.
11 Γι’ αυτό αναλαμβάνει την ανθρωπίνη φύσι ο Θεός, για να δείξη ότι τόσο έξω από την αμαρτία και τόσο καθαρή είναι, ώστε να μπορή και να ενωθή με αυτόν κατά υπόστασι και να διαμένη αιωνίως με αυτόν χωρίς χωρισμό· κι’ έτσι να διακηρύσσεται σε όλους εμπράκτως ότι ο Θεός είναι αγαθός και δίκαιος, ποιητής αγαθών και έφορος δικαίας δίκης.
Όταν δηλαδή έπεσαν από τον ουρανό ο Σατανάς και οι συναποστάτες άγγελοι, οι άγγελοι, που διετήρησαν τη θέση τους, μπορούσαν να εννοήσουν ότι το κακό στους αγγέλους δεν είναι από την φύσι, αλλά μάλλον το αγαθό είναι εκ φύσεως σ’ αυτούς, και φύσις αγαθότητος είναι ο κτίστης των, από τον οποίο και ο Σατανάς καταδικάσθηκε με δικαία κρίσι υπό τον αιώνιο ζόφο, διότι με την εκτροπή από το καλό έγινε αυτός ο ίδιος στον εαυτό του δημιουργός της κακίας.
Όταν δε έπεσε ο Αδάμ με την εκτροπή από το καλό προς το κακό, κανένας δεν έμεινε άτρεπτος προς το κακό, ούτε εφάνηκε με τον Αδάμ.
12 Γι’ αυτό αναφάνηκε νέος Αδάμ ο Χριστός, ο οποίος κατά τον Ησαΐα δεν διέπραξε αμαρτία ούτε διανοήθηκε, πολύ περισσότερο ούτε ελάλησε· διότι δεν ευρέθηκε δόλος στο στόμα του. Δεν είπε εκ του στόματος, αλλά εν τω στόματι, ώστε και το άψογο των λογισμών να υποσημάνη, όπως και αλλού λέγει, κι’ έτσι εδικαιώθηκε ο Θεός, όπως έχει λεχθή, κι’ αναδείχθηκε πραγματικά αγαθός και ποιητής αγαθών έργων, αφού έγινε ένας άνθρωπος αναμάρτητος και αναφάνηκε στο Χριστό η καθαρότης που εγκαινίασε αυτός στην ανθρωπίνη φύσι.
13 Όταν λοιπόν έπρεπε να φανερωθή και να προβληθή παρρησία η απόρρητη αυτή οικονομία, στέλλεται από την ερημία ο Ιωάννης από τον Θεό, ο φερωνύμως Πρόδρομος, που εβάπτιζε τους πλησιάζοντας και παρήγγελλε να είναι έτοιμοι να πιστεύσουν στον ερχόμενο, ο οποίος λέγει, θα τους βαπτίση με Πνεύμα άγιο και πυρ, αλλά και θα είναι τόσο μεγαλύτερος από αυτόν, όσο το Πνεύμα το άγιο υπερέχει του ύδατος· διότι μαρτυρεί ότι αυτός είναι δεσπότης και ποιητής του σύμπαντος και εξουσιαστής των αγγέλων και των ανθρώπων και αυτού λογικός αγρός είναι όλοι οι άνθρωποι και του αγρού αυτού το φτυάρι, δηλαδή τις λειτουργικές δυνάμεις, έχει στο χέρι και στην εξουσία του ο ερχόμενος.
Όχι μόνο δε αφ’ εαυτού του ο Πρόδρομος του Κυρίου μαρτυρεί ότι ο ερχόμενος θα είναι τέτοιας λογής, αλλά υποδηλώνει ότι και ο Ησαΐας τον προανεκήρυξε Κύριο, και ότι αυτός ο ίδιος εστάλθηκε για να προκηρύξη την έλευσι εκείνου και να προτρέψη τους πιστούς να ετοιμασθούν για την υποδοχή, λέγοντας, «εγώ είμαι φωνή βοώντος στην έρημο, ετοιμάσατε την οδό του Κυρίου» .
14 Μαρτυρεί δε ότι αυτός ήταν και πριν συλληφθή και γεννηθή διότι, λέγει, «επήγε εμπρός μου, διότι ήταν πριν από μένα», αν και η σύλληψις και η γέννησίς του έγινε έπειτα από του Ιωάννη. Αν λοιπόν ήταν πρώτος, αλλ’ όχι κατά την σάρκα, ασφαλώς ήταν πριν από την σάρκα.
Στη συνέχεια δε μαρτυρεί ότι αυτός είναι και αμνός του Θεού, που αίρει την αμαρτία του κόσμου, προκαταγγέλλοντας την θυσία και σφαγή του για την άφεσι των αμαρτιών μας· αλλά μαρτυρεί και ότι είναι αυτός ο Ύψιστος, που κατέβηκε από τους ουρανούς και είναι απειροδύναμος, διότι δεν έλαβε με μέτρο το Πνεύμα από τον Πατέρα.
Και σ’ αυτούς μεν που πιστεύουν σ’ αυτόν υπόσχεται αιώνια ζωή, τους απειθούντας δε απειλεί με την αναπόδραστη οργή του Θεού.
Διότι αποκρίνεται περί αυτού, όταν ερωτήθηκε από τους μαθητάς του, ότι «εκείνος πρέπει ν’ αυξάνεται, εγώ δε να ελαττώνωμαι», και δεικνύοντας για ποιο λόγο όχι μόνο αυτός αλλά τα πάντα είναι κατώτερα από εκείνον, όσο η γη του υπερουρανίου, λέγει, «ο από άνω ερχόμενος είναι επάνω από όλα», είναι υψηλότερα από όλα, και διατηρεί την πατρική υπεροχή ως αγαπητός υιός· και πάλι, «ο Πατήρ αγαπά τον Υιό, και του έδωσε τα πάντα στο χέρι του αυτός που πιστεύει στο Θεό έχει ζωή αιώνια, αυτός που απειθεί στον Υιό δεν θα ιδή τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού θα πέση επάνω του».
Από τον τόμο «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 9» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια Παναγιώτης Κ. Χρήστου.