Από το βιβλίο του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Βεροίας και Ναούσης, κ. Παντελεήμονος Καλπακίδη, «Μεθ’ ημών ο χαριτόβρυτος Δημήτριος, 25 χρόνια από την επανακομιδή των ιερών λειψάνων του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου του Θεσσαλονικέως», Βέροια 2005.
Το έτος 1979 ήταν ένα έτος προετοιμασίας για την αποστολική Εκκλησία της Θεσσαλονίκης, προετοιμασίας για την υποδοχή και των υπολοίπων ιερών λειψάνων του πολιούχου και προστάτου τους αγίου Δημητρίου. [Είχε προηγηθεί η παραχώρηση της τιμίας κάρας του Αγίου Δημητρίου τον Οκτώβριο του 1978].
Με απόφαση του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος Β’ το έτος αφιερώθηκε στον άγιο Δημήτριο και κατά τη διάρκειά του οργανώθηκαν πολλές εκδηλώσεις, ομιλίες και συνέδρια στα οποία αναλύθηκαν και παρουσιάσθηκαν όλα τα δεδομένα σχετικά με τη ζωή, το μαρτύριο και την προσφορά του αγίου Δημητρίου, αλλά και σχετικά με τον ναό του, τα θαύματά του, την παρουσία του στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη, τους εγκωμιαστικούς λόγους και τις ακολουθίες προς τιμήν του.
Τον Οκτώβριο του 1979 η ιερά Κάρα του αγίου Δημητρίου τοποθετήθηκε σε ειδική αργυρή λειψανοθήκη, για την κατασκευή της οποίας διέθεσε το ποσό των εκατό χιλιάδων δραχμών ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος, κατά κόσμον Δημήτριος.
Από την αρχή του έτους 1980 ο λαός της πόλεως και ο ναός του αγίου Δημητρίου άρχισαν να προετοιμάζονται εντονότερα για την επιστροφή των ιερών λειψάνων το Σάββατο της Διακαινησίμου· και όσο η ημέρα πλησίαζε, τόσο αυξανόταν η λαχτάρα και η προσδοκία.
Την Τρίτη της Διακαινησίμου, στις 8 Απριλίου του 1980, αναχωρήσαμε με τον Παναγιώτατο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και πάλι για το Μιλάνο. Αυτή τη φορά η αγωνία δεν ήταν τόσο μεγάλη, όσο την πρώτη φορά, καθώς η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη, αλλά η λαχτάρα ήταν εξίσου μεγάλη.
Από το Μιλάνο ταξιδεύσαμε και πάλι για το San Lorenzo in Campo προκειμένου να παραλάβουμε, κατά τη συμφωνία μας, και τα λοιπά τίμια λείψανα του αγίου Δημητρίου.
Η ημερομηνία που είχε ορισθεί για την παράδοση ήταν η 10η Απριλίου, Πέμπτη της Διακαινησίμου. Όλοι βρισκόταν εκεί ο Επίσκοπος του Fano Costanzo Micci, ο προϊστάμενος του ναού don Araldo Angeloni, ο δήμαρχος του San Lorenzo in Campo και όλοι οι κάτοικοι της πόλεως.
Παρόν και ο εκπρόσωπος της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου Επίσκοπος Κρατείας κ.κ. Γεννάδιος.
Ο Επίσκοπος του Fano είχε ανοίξει στις 7 Απριλίου του 1980 σε ειδική τελετή με την παρουσία κληρικών, ενός ιατρού, ενός ξυλουργού, της ηγουμένης της αδελφότητος Suore Campostrini della «Casa di Riposo» και άλλων αρμοδίων για δεύτερη φορά τη λάρνακα με τα ιερά λείψανα και είχε διαχωρίσει το μεγαλύτερο τμήμα των ιερών λειψάνων τα οποία θα μας παραχωρούσαν.
«Καλή αντάμωση στον παράδεισο, άγιε Δημήτριε»
Τα ιερά αυτά λείψανα τοποθετήθηκαν σε μία απλή ξύλινη λάρνακα, που σφραγίστηκε, και φυλάχθηκαν ξεχωριστά για να παραδοθούν στον Παναγιώτατο. Οι ίδιοι κράτησαν έξι τμήματα του ιερού λειψάνου του αγίου Δημητρίου και η παλαιά λάρνακα σφραγίστηκε και πάλι μετά τη σύνταξη του σχετικού Πρακτικού.
Η ατμόσφαιρα την ημέρα εκείνη, στις 10 Απριλίου του 1980, ήταν ιδιαίτερα συγκινητική. Η ώρα της παραδόσεως των ιερών λειψάνων είχε φθάσει. Ο Επίσκοπος του Fano παρέδωσε στον Παναγιώτατο την ξύλινη λάρνακα με τον πολιούχο της Θεσσαλονίκης. Με δυσκολία συγκρατούσαμε όλοι τα δάκρυά μας.
Εμείς γιατί παραλαμβάναμε ένα τόσο πολύτιμο θησαυρό, οι Λαουρεντίνοι γιατί αποχωριζόταν τον Άγιο που και αυτοί είχαν αγαπήσει πολύ. Ο Παναγιώτατος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του και την ευγνωμοσύνη όλων των Θεσσαλονικέων για τη μεγάλη δωρεά και ο Επίσκοπος του Fano διερμήνευσε τα αισθήματα των κατοίκων του San Lorenzo in Campo, οι οποίοι αφ’ ενός χαίρονταν γιατί μας προσέφεραν αυτή τη μεγάλη χαρά και αφ’ ετέρου εθλίβοντο για τον αποχωρισμό του αγίου Δημητρίου.
Στη συνέχεια ακολούθησε απονομή τιμητικών διακρίσεων και ανταλλαγή δώρων και ψάλαμε το απολυτίκιο του αγίου Δημητρίου. Ήταν η ώρα της αναχωρήσεώς μας.
Οι σκηνές που εκτυλισσόταν είναι αδύνατο να περιγραφούν. Οι Λαουρεντίνοι συνωθούντο για να αποχαιρετήσουν τα ιερά λείψανα του αγίου Δημητρίου και απευθυνόμενοι προς αυτόν του έλεγαν: «καλή αντάμωση στον παράδεισο, άγιε Δημήτριε».
Οι στιγμές που είχαμε ζήσει τον Οκτώβριο του 1978 επαναλαμβανόταν
Την επόμενη ημέρα, 11 Απριλίου 1980, παρουσία του εκπροσώπου του Οικουμενικού Πατριάρχου, Επισκόπου Κρατείας κ.κ. Γενναδίου, και των εκκλησιαστικών και πολιτικών αρχών του San Lorenzo in Campo που μας συνόδευαν, ανοίξαμε στο γραφείο του εμπορικού ακολούθου του ελληνικού προξενείου τη λάρνακα που μας είχαν παραδώσει την προηγούμενη ημέρα προκειμένου να τοποθετήσουμε τα ιερά λείψανα σε μία ασφαλέστερη για την μεταφορά στη Θεσσαλονίκη.
Κατά το άνοιγμα έγινε καταγραφή των ιερών λειψάνων και συντάχθηκε το σχετικό Πρακτικό. Στη συνέχεια αναχωρήσαμε για το αεροδρόμιο του Μιλάνου από όπου θα ταξιδεύαμε για την Αθήνα.
Μαζί μας ταξίδευσαν ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κρατείας κ.κ. Γεννάδιος, ο προϊστάμενος του ναού του San Lorenzo in Campo, don Araldo Angeloni, ο αιδεσιμώτατος Lino Ricci ως εκπρόσωπος του κλήρου της επισκοπής του Fano, ο δήμαρχος, ο γραμματέας και ο ειρηνοδίκης του San Lorenzo in Campo.
Στο αεροδρόμιο των Αθηνών μας υποδέχθηκε ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης και πολλοί δημοσιογράφοι.
Το Σάββατο της Διακαινησίμου, 12 Απριλίου 1980, ξεκινήσαμε εν πομπή για τη Θεσσαλονίκη. Οι στιγμές που είχαμε ζήσει τον Οκτώβριο του 1978 επαναλαμβανόταν. Στη γέφυρα του Γαλλικού ποταμού, όπου φθάσαμε γύρω στις 5.30 το απόγευμα, μας περίμεναν, για να υποδεχθούν τα ιερά λείψανα του αγίου Δημητρίου, ο υπουργός Βορείου Ελλάδος Ν. Μάρτης, ο νομάρχης Θεσσαλονίκης Τσάκωνας, ο υποστράτηγος Παπακωνσταντίνου, ως εκπρόσωπος του διοικητού του Γ΄ Σώματος Στρατού, εκπρόσωποι των σωμάτων ασφαλείας και πλήθος κληρικών και λαϊκών.
«Θεσσαλονίκη εν ευφροσύνῃ δέχου του Δημητρίου το μυρίπνουν σκήνος»
Μέσα από τους σημαιοστολισμένους δρόμους της πόλεως και ενώ οι καμπάνες όλων των ναών κτυπούσαν χαρμόσυνα και τα πλοία στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης σφύριζαν πανηγυρικά η ιερή πομπή έφθασε στον περίλαμπρο ιερό ναό του αγίου Δημητρίου, ο οποίος είχε κατακλυσθεί, όπως και οι δρόμοι που οδηγούσαν σε αυτόν, ήδη από χιλιάδες λαού.
Στην οδό αγίου Δημητρίου, στο ύψος του ιερού ναού, μία επιγραφή εξέφραζε τα αισθήματα των Θεσσαλονικέων: «ευφραίνου εν Κυρίῳ σήμερον πόλις Θεσσαλονίκη, σεμνώς πανηγυρίζουσα την λαμπράν των του μεγαλομάρτυρος Δημητρίου λειψάνων μετακομιδήν», ενώ μία άλλη στην είσοδο του ιερού ναού έγραφε: «Θεσσαλονίκη εν ευφροσύνῃ δέχου του Δημητρίου το μυρίπνουν σκήνος».
Στον αύλειο χώρο του ναού ανέμεναν την πομπή με τα τίμια λείψανα οι Μητροπολίτες Λαγκαδά κ.κ. Σπυρίδων, Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κ.κ. Προκόπιος, Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Αμβρόσιος, Τυρολόης και Σερεντίου κ.κ. Παντελεήμων, οι υφυπουργοί Οικονομικών κ. Π. Μποκοβός και Συγκοινωνιών κ. Γ. Μούτσιος, βουλευτές, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Μ. Παπαδόπουλος, εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, εκπρόσωποι σωματείων και φορέων της πόλεως, εκπρόσωποι του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η αρχαιολόγος Μαρία Θεοχάρη [στην αρχαιολόγο Μ. Θεοχάρη οφείλεται ο εντοπισμός των λειψάνων του πολιούχου της Θεσσαλονίκης Αγίου Δημητρίου] και πλήθος πιστών.
Παρούσες και οι φιλαρμονικές του Δήμου Θεσσαλονίκης, του στρατού και της χωροφυλακής που παιάνιζαν χαρμόσυνα, ενώ κοπέλες με παραδοσιακές στολές έρραιναν την ιερή λάρνακα με ροδοπέταλα. Με δάκρυα στα μάτια παρακολουθούσε ο κόσμος μέσα και έξω από τον ναό, στους δρόμους και στις γύρω πλατείες, αλλά και στα μπαλκόνια των πολυκατοικιών το χαρμόσυνο γεγονός της επανακομιδής των σεπτών λειψάνων του πολιούχου και προστάτου της Θεσσαλονίκης.
Ο πανηγυρικός αρχιερατικός εσπερινός άρχισε στις 6.00 το απόγευμα και χοροστάτησε ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης συμπαραστατούμενος από τους προαναφερθέντες αρχιερείς. Στο τέλος του εσπερινού ο Παναγιώτατος απευθύνθηκε στους άρχοντες και τον λαό της πόλεως αλλά και τους παρεπιδημούντες προσκυνητές.
Αναφέρθηκε στο ιστορικό της επανακομιδής των ιερών λειψάνων, διερμηνεύοντας τα αισθήματα και τα βιώματα όλων όσων συμμετείχαμε σε αυτή την προσπάθεια, και ευχαρίστησε τον λαό και τις αρχές του San Lorenzo in Campo για τη μεγάλη προσφορά προς τη Θεσσαλονίκη.
Επιμέλεια: Στ.Κ.