Τιμάται στις 5 Ιουνίου
Ο Άγιος Μάρκος ήταν παιδί ενός θεσσαλονικιού και μίας σμυρνιάς που κατοικούσαν στη Σμύρνη. Όταν ο Μάρκος μεγάλωσε, έγινε έμπορος και παντρεύτηκε στη Χίο.
Αργότερα μετά από παρακίνηση του αδελφού του, του ιερομονάχου Παϊσίου, εγκαταστάθηκε στο Νέα Έφεσο (Κουσάντασι) της Μικράς Ασίας. Εκεί ο Μάρκος δημιούργησε παράνομο δεσμό με κάποια Μαρία που είχε και ένα μικρό παιδί από προηγούμενο γάμο.
Συνελήφθησαν, όμως, και για να γλυτώσουν την καταδίκη εξώμοσαν, έγιναν μωαμεθανοί.
Μάλιστα το ζευγάρι «εγκαταστάθηκε» στο σπίτι του αγά, ο μεν Μάρκος σαν γιος του, η δε Μαρία ανάμεσα στις γυναίκες που είχε στο χαρέμι του.
Επειδή ο Μάρκος είχε τύψεις συνειδήσεως, προσπάθησε να δει κάποιον πνευματικό, για να τον κατευθύνει τι πρέπει να κάνει στην συνέχεια. Ο ιερέας φοβήθηκε, αρχικά, αλλά τον δέχτηκε, γιατί ένιωσε τη συντριβή η οποία διακατείχε τον Μάρκο.
Και τότε κατάστρωσαν ένα σχέδιο, για να φύγουν μαζί με τη Μαρία, πράγμα που κατάφεραν και έτσι πήγαν στην Τεργέστη. Ακολούθως πήγαν στη Βενετία, όπου χρίστηκαν ξανά με το Άγιο Μύρο, κοινώνησαν και παντρεύτηκαν.
Από εκεί μετακινήθηκαν σε ορθόδοξες περιοχές της Ρωσίας, αλλά και πάλι ο Μάρκος δεν ησύχαζε, γιατί η ψυχή του ζητούσε το μαρτύριο, να μαρτυρήσει.
Επέστρεψε, λοιπόν, στην Νέα Έφεσο μέσω της Χίου, αλλά ο πνευματικός του τον αποθάρρυνε, γιατί ήταν πρόσφατο το μαρτύριο του Αγίου Γεωργίου του εν Εφέσω (5 Απριλίου 1801) και υπήρχε φόβος, για το πώς θα αντιδράσουν οι Τούρκοι εναντίον των λοιπών υπόδουλων Χριστιανών. Έτσι, κατέφυγε ξανά στη Χίο.
Εκεί, αφού ενισχύθηκε με τα Άχραντα Μυστήρια, εμφανίστηκε ενώπιον του τούρκου δικαστή και ομολόγησε την αληθινή του πίστη, χλευάζοντας τον μωαμεθανισμό. Ο Μάρκος φυλακίστηκε και βασανίστηκε βάναυσα, αλλά υπέμεινε και δεν ενέδωσε στις προσπάθειες δωροδοκίας του.
Όταν ο δικαστής διαπίστωσε πως ο Μάρκος δεν επρόκειτο να αλλάξει γνώμη, διέταξε τον αποκεφαλισμό του.
Η εκτέλεση έγινε στις 5 Ιουνίου του 1801 στην τοποθεσία Βουνάκι και την παρακολούθησαν όχι μόνον Χριστιανοί, αλλά και Τούρκοι και Εβραίοι.
Μετά τον θάνατο του Αγίου Μάρκου καταγράφηκαν πολλά θαύματα από τα ιερά του λείψανα, τα ρούχα του που διαμοιράστηκαν μεταξύ αυτών που ήταν εκεί, καθώς και το άγιο αίμα του που σπόγγισαν μετά τον απαγχονισμό του.