Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
Ομιλία 49
Ανάμεσα στους Αγίους Μεγαλομάρτυρα και θαυματουργό και μυροβλύτη Δημήτριο
Συνέχεια από εδώ: https://agiatheodora.gr/agios-grigorios-palamas-o-agios-dimitrios-os-katafygi-i-katafygi-kai-i-poreia-tou-sto-martyrio/
15 Η φροντίδα του αρχεκάκου Διαβόλου ήταν να φύγη το ταχύτερο τότε από τους ανθρώπους ο Δημήτριος· διότι δεν υπέφερε να είναι αυτός ακόμη επάνω στη γη και να φαίνεται και να ομιλή σε ανθρώπους και γενικώς ν’ ακούεται. Ο δε Θεός ήθελε να τον παραστήση και ως προφήτη, αυτόν που έπειτα από λίγο επρόκειτο να γίνη και μεγαλομάρτυράς του πέρα από όλους τους άλλους, που όχι μόνο είχε ένοικο την μαρτυρική χάρι, αλλά μπορούσε να την παράσχη και στους άλλους με την προς αυτόν άκρα υπερφυή συνάφειά της [υπερφυσική ένωση / θεϊκή και θαυμαστή κοινωνία], σαν να είχε γίνει πηγή υπερφυής της χάριτος.
Και τι χρειάζεται να λέγω, ενώ ο καιρός δεν επιτρέπει να μακρηγορώ; Γνωρίζετε την αναβολή που διέταξε ο τύραννος και την κάθειρξι του Δημητρίου, και τον Νέστορα έπειτα από αυτά και την προς αυτόν προφητεία του μεγαλομάρτυρος και την σύμφωνα με αυτήν νίκη εκείνου κατά του Λυαίου, και το μαρτύριο.
16 Αλλά μόλις είδε ο αρχέκακος όφις να παρατείνεται η αναβολή του τυράννου, αυτός δε δεν υπέφερε να βλέπη ζωντανόν ακόμη επί της γης τον και πριν από την τελείωσι του μαρτυρίου μέγα Δημήτριο, υποδυόμενος τον σκορπιό προσβάλλει τον μάρτυρα, όχι για να τον απατήση ή να τον θέλξη, όπως κάποτε διά του όφεως την μεν μια από το πρώτο εκείνο ζευγάρι των προπατόρων εξαπάτησε, τον δε άλλον έθελξε διά μέσου εκείνης· διότι από πείρα εγνώριζε ότι ο Δημήτριος ήταν ανεξαπάτητος και γενναιότατος και γυμνασμένος στην διάκρισι του καλυτέρου· τον προσβάλλει λοιπόν με σκορπιό όχι για να τον απατήση, αλλά για να τον πλήξη καιρίως και να τον θανατώση το ταχύτερο, και ν’ απαλλάξη τον εαυτό του από ένα τόσο μεγάλο στην αρετή και τη δύναμι.
Αλλά την ταχύτητα και την σπουδή εκείνου την προφθάνει η ενοικούσα στο Δημήτριο χάρις αυτή και δύναμις. Με την επίκλησι και τη θεία σφραγίδα ο μάρτυς, χρησιμοποιώντας το χέρι του, νεκρώνει το όργανο της νεκρώσεως και καταισχύνει τον υποδυόμενο καταργώντας την ενέργειά του και δεικνύει με αυτό ότι, αν δεν υφίστατο αυτός εκουσίως το πάθος, δεν θα επάθαινε καθόλου, φρουρούμενος και δυναμούμενος από την χάρι και δύναμι του Χριστού.
Θέλοντας δε παραδίδεται και φυλακίζεται και κρατείται στα χέρια των δημίων και υποφέρει από τους κακούργους τους βασανισμούς των κακούργων, μιμούμενος τον παθόντα υπέρ ημών.
17 Γι’ αυτό και, όταν επήλθαν οι αιμοχαρείς λογχοφόροι μ’ εντολή του τυράννου, τους δέχεται με ανοικτές αγκάλες για να κτυπηθή σ’ αυτές το τελικό κτύπημα, μάλλον δε τα κτυπήματα που διαπερούσαν τα πάντα, σπλάγχνα και οστά και σάρκες, ώστε και οι δυό πλευρές, η μια απ’ έξω και η άλλη από μέσα, να δεχθούν τις διατρήσεις από τις αιχμές.
Κι’ έτσι διπλασιάζει, μάλλον δε πολλαπλασιάζει το πάθος της πλευράς του Σωτήρος αναπληρώνοντας κατά τον Παύλο τα υστερήματα του Χριστού, και τόσο ερωτεύεται τη σφαγή και τόσο αγαπά το χύσιμο του αίματός του υπέρ της δόξας του Χριστού, παρά πολλές φορές και διηνεκώς αν ήταν δυνατό, ώστε και από τον γνωρίζοντα την περίσσεια και υπερβολή του έρωτός του να λάβη στο σώμα του πηγή μύρων.
Έτσι, όταν εκλείψη το αίμα, αυτή και σ᾽ όλον τον μελλοντικό χρόνο να χύνεται από το σώμα αντί του αίματος σε δόξα Χριστού· τον οποίο αυτός και διά της ζωής και διά του θανάτου και μετά τον θάνατο, όχι μόνο εδόξασε, αλλά και δοξάζει διηνεκώς, παρά του οποίου και στη γη και στον ουρανό αντιδοξάσθηκε και δοξάζεται και θα δοξασθή θείως.
18 Μου έρχεται δε τώρα να ειπώ γι’ αυτόν ό,τι λέγει ο θείος Παύλος για τον Χριστό· διότι συγκροτεί την αγάπη σ’ εμάς και ο μέγας Δημήτριος, αφού όταν ακόμη ήμαστε ασεβείς αυτός απέθανε στον κατάλληλο καιρό υπέρ ασεβών, κατά χάρι βέβαια και μίμησι του δεσπότου. Και όλη αυτή η πόλις συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό διά του θανάτου του.
Διότι πού είναι εκείνο το πλήρωμα της ασεβείας, όπου δεν είναι απίθανο να ευρίσκωνται και πολλοί από τους προγόνους μας;
Πού είναι οι γι’ αυτόν αγαπητές αποκρύψεις;
Πού είναι εκείνοι που εξεπέρασαν την αγριότητα των θηρίων με τη μανία των κατά των ευσεβών;
Όλα τα δεινά έχουν λυθή, όλα τα χρηστά έχουν πραγματοποιηθή, αφού υπερασπίσθηκε ο Δημήτριος την ευσέβεια. Ναοί μεγαλοπρεπείς και περικαλλείς, που με μόνη την θέα τους ελκύουν την προσοχή όλων είναι ανεγερμένοι στον τόπο εκείνο των αποκρύψεων, βασιλείς, που κοσμούνται μάλλον με την ευσέβεια παρά με τη βασιλεία, συμπαρίστανται μ’ εμάς και συνεπικροτούν επευφημώντας τις νίκες του μάρτυρος και όλη η πόλις παρουσιάζομε την ευσέβεια καυχώμενοι για το μαρτύριο του μεγάλου Δημητρίου.
Διότι έχυσε την αγάπη του όχι μόνο στις καρδιές μας αλλά και στα σώματα διά των μύρων, τα οποία παράγει από το σώμα του χάριν της ευρωστίας μας.
Αυτών των μύρων η ευωδία απεμάκρυνε την ασέβεια από όλα τα μέρη της πόλεως και την ανέδειξε πόλι Θεού ή άλλον παράδεισο, αν όχι και κάτι παραπάνω, αρδευομένη και ευφραινομένη από ποταμό μύρων αλλ’ όχι υδάτων· και μάλιστα μύρων, στα οποία και από τα οποία πάντως υπάρχει διά του Πνεύματος η χάρις των ιαμάτων, τα ενεργήματα των δυνάμεων· ώστε να μπορούμε να ειπούμε προς τον μέγα Δημήτριο, ό,τι έχει γραφή στο Άσμα Ασμάτων περί της ψυχής που ενυμφεύθηκε σε αφθαρσία με τον Θεό, «πως η οσμή των ιματίων σου ξεπερνά όλα τα αρώματα».
Συνεχίζεται
Απόσπασμα από την 49η ομιλία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, όπως δημοσιεύεται στον τόμο, «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 11» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς».