Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς
Ομιλία 37
Στην πάνσεπτη κοίμησι της πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας
Συνέχεια από εδώ: https://agiatheodora.gr/agios-grigorios-palamas-stin-pansepti-koimisi-tis-panyperagnis-despoinas-mas-theotokou-kai-aeiparthenou-marias/
5 Επειδή δε εκ φύσεως συμβαίνει πάντοτε το σκιάζον να σχηματίζη τη μορφή και τον χαρακτήρα του στο σκιαζόμενο, δεν έγινε μόνο ένωσις στην γαστέρα, αλλά και μόρφωσις, και το μορφωμένο από τα δύο, από την δύναμι του Υψίστου δηλαδή και από εκείνη την παναγία και παρθενική γαστέρα, ήταν ο Λόγος του Θεού σεσαρκωμένος.
Έτσι εσκήνωσε σ’ αυτήν απορρήτως και από αυτήν προήλθε σαρκοφόρος ο Λόγος του Θεού, «και εφάνηκε επάνω στη γη και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους», θεουργώντας [θεώνοντας] τη φύσι μας και χαρίζοντάς μας κατά τον θείο απόστολο αγαθά «στα οποία επιθυμούν να παρακυττάζουν [να ατενίζουν με δέος και θαυμασμό] άγγελοι».
Κι’ αυτό είναι το υπερφυές εγκώμιο και η υπερένδοξη δόξα αυτής της αειπαρθένου, ενώπιον της οποίας ηττάται κάθε νους και λόγος, ακόμη και αγγελικός αν είναι.
Τα δε μετά την απόρρητη γέννησι ποιος λόγος θα μπορούσε να τα εκφράση;
Διότι συμπράττοντας και συμπάσχοντας με την διά μέσου αυτής υψοποιό κένωσι του Λόγου του Θεού, συνδοξαζόταν και συνανυψωνόταν δικαίως, αυξάνοντας πάντοτε τα μεγαλεία με υπερφυείς προσθήκες.
Αλλά και μετά την άνοδο στους ουρανούς του σαρκωθέντος από αυτήν, τα μεγαλεία που είχαν τελεσθή σ’ αυτήν από αυτόν υπεράνω νου και λόγου τα συναγωνιζόταν με την καρτερικωτάτη και πολυειδή άσκησι και με τις υπέρ ολοκλήρου του κόσμου ευχές και φροντίδες, και με τις συστάσεις και προτροπές προς τους θεοκήρυκες που εγύρισαν τα πέρατα, αυτή ήταν στήριγμα μαζί και παρηγορία όλων, ακουσμένη και βλεπομένη και συνεργαζομένη παντοιοτρόπως στο κήρυγμα του ευαγγελίου· κι’ έτσι έδειξε κατά νου και λόγο βίο άκρως αποτελεσματικό και πολιτεία.
6 Γι’ αυτό λοιπόν και ο θάνατός της είναι ζωηφόρος, μεταβιβάζοντας σε ουράνια κι’ αθάνατη ζωή· κι’ η μνήμη τούτου είναι χαρμόσυνη εορτή και παγκόσμια πανήγυρις, που όχι μόνο ανανεώνει την μνήμη των θαυμασίων της θεομήτορος, αλλά και προσθέτει την κοινή και παράδοξη συνάθροισι των ιερών Αποστόλων από κάθε μέρος της γης για την πανίερη κηδεία της, τους με την ευκαιρία αυτή θεοφαντορικούς των θεολήπτων εκείνων ύμνους, τις αγγελικές επιστασίες και τις χοροστασίες και λειτουργίες γι’ αυτήν· των Αποστόλων οι οποίοι προπέμπουν, ακολουθούν, συμπράττουν, αντιπράττουν, αποκρούουν, αμύνονται, οι οποίοι συνεργούν και με όλη τη δύναμι συμφωνούν προς εκείνους που δι’ όλων των μέσων εγκωμιάζουν το ζωαρχικό και θεοδόχο εκείνο σώμα, το σωστικό φάρμακο του γένους μας, το σεμνολόγημα όλης της κτίσεως, οι οποίοι πολεμούν και αντικρούουν με κρυφό χέρι τους Ιουδαίους διότι επεμβαίνουν και ξεσηκώνονται με θεομάχο χέρι και γνώμη, ενώ ο ίδιος ο Κύριος Σαβαώθ και υιός αυτής της αειπάρθενης είναι αοράτως παρών και αποδίδει στη μητέρα την εξόδιο τιμή.
Σε αυτού τα χέρια εναπέθεσε και το θεοφόρο πνεύμα, διά του οποίου έπειτα από λίγο μεταθέτει και το συζυγικό προς εκείνο σώμα σε χώρο αείζωο και ουράνιο, ευλόγως και συμφώνως προς την αρχή γι’ αυτήν έως τώρα.
7 Πραγματικά πολλοί από παλαιά επέτυχαν θεία ευμένεια και δόξα και δύναμι, ώστε να λέγη ο Δαβίδ, «για μένα είναι πολύτιμοι οι φίλοι σου, Θεέ, οι αρχές των είναι πολύ δυνατές· θα τις απαριθμήσω και θα υπερβούν την άμμο σε πλήθος» και «πολλές» κατά τον Σολομώντα «απέκτησαν πλούτο και πολλές θυγατέρες άσκησαν δύναμι· αυτή δε υπερβαίνει και ξεπερνά όλους και όλες», τόσο που δεν είναι εύκολο να λεχθή.
Διότι μόνο αυτή, ευρισκομένη ανάμεσα στο Θεό και σ’ ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, τον μεν Θεό κατέστησε υιόν ανθρώπου, τους δε ανθρώπους έκαμε υιούς Θεού, ουρανώσασα την γη και θεώσασα το γένος· και μόνο αυτή από όλες τις γυναίκες αναδείχθηκε μητέρα Θεού εκ φύσεως επάνω από κάθε φύσι, υπήρξε δε με τον άφραστο τόκο βασίλισσα κάθε εγκοσμίου και υπερκοσμίου κτίσματος· κι’ έτσι, υψώνοντας μόνη της τους κάτω από αυτήν, αποδεικνύοντας τους επί της γης υπηκόους αντί επιγείων ουρανίους, μετέχοντας ανωτέρας αξίας και μεγαλύτερας δυνάμεως, ωρίσθηκε υψηλοτάτη και μακαριωτάτη βασίλισσα μακαρίου γένους.
Συνεχίζεται
Από τον τόμο «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 10» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια, Παναγιώτης Κ. Χρήστου.