Τιμάται στις 23 Ιανουαρίου
Ο Άγιος Αχόλιος ή Ασχόλιος ανέλαβε τη διαποίμανση της Θεσσαλονίκης, περί τα μέσα του 4ου αιώνα, σε μια δύσκολη εποχή λόγω των αιρέσεων που μείωναν και ψύχραιναν την πίστη και την αγάπη.
Η Θεσσαλονίκη, επίσης, αντιμετώπιζε και άλλα σοβαρά προβλήματα λόγω των επιδρομών βαρβαρικών φυλών εναντίον της πόλης.
Ο Άγιος πιθανότατα καταγόταν από την Αχαΐα, όπου μόναζε προτού εκλεγεί επίσκοπος Θεσσαλονίκης και ίσως να είχε επαφές με πνευματικούς ανθρώπους της πόλης. Άλλωστε η επιλογή του έγινε για την ειρήνευση της πόλης από τις αιρέσεις, οι οποίες αναστάτωσαν τους πιστούς και την Εκκλησία τους.
Ο Αχόλιος θαύμαζε ιδιαίτερα του μάρτυρες της πίστεως, όπως και τον Άγιο Αθανάσιο, ενώ ήταν γνωστός στον Μέγα Βασίλειο, τον Άγιο Αμβρόσιο Μεδιολάνων, τον Ιννοκέντιο και στους ιστορικούς Σωκράτη, Σωζόμενο και Θεοδώρητο Κύρου.
Ιδιαίτερη, όμως, σχέση ανέπτυξε και με τον αυτοκράτορα Μέγα Θεοδόσιο, ο οποίος ήλθε στη Θεσσαλονίκη για την υπεράσπισή της από τους Ούννους και τους Γότθους (377-382). Ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης παρότρυνε και ενίσχυε ηθικά τον αυτοκράτορα στους πολέμους του αυτούς.
Όταν ο Θεοδόσιος ασθένησε σοβαρά το 380, ο επίσκοπος Αχόλιος του συμπαραστάθηκε, αλλά και τον κατήχησε και τον βάφτισε. Αυτό ήταν κάτι που βοήθησε για την επικράτηση της Ορθοδοξίας σε όλη την αυτοκρατορία.
Άλλωστε με το Διάταγμα (Edictum) της Θεσσαλονίκης, το οποίο προκάλεσε ο επίσκοπος Αχόλιος και εξέδωσε ο αυτοκράτορας καλούσε τους αιρετικούς να μη μετέχουν στην κακοδοξία του Αρείου. Ο αυτοκράτορας συγκάλεσε για το θέμα αυτό τη Β’ Οικουμενική Σύνοδο, στην οποία αρχικά δεν έλαβε μέρος ο επίσκοπος Αχόλιος, ενώ στη συνέχεια ήταν ένας από τους πιο ονομαστούς συνοδικούς.
Η προσωπικότητα του Αγίου Αχολίου οδήγησε στην ανάδειξη από τον πάπα του επισκόπου Θεσσαλονίκης ως βικαρίου. Η αρχιερατεία του στη Θεσσαλονίκη ήταν σταθμός λόγω της προσωπικότητάς του που έφερε σε πέρας το έργο που του εμπιστεύτηκαν.
Ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων τον αποκαλεί ως «τείχος της Πίστεως, της Χάριτος και της Αγιότητος», ενώ ο Μέγας Βασίλειος «φωστήρα της Εκκλησίας» και «άνθρωπον χάριτος».
Ο Άγιος Αχόλιος ή Ασχόλιος αποτελεί μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή περίπτωση ανάμεσα στους αρχιερείς της Θεσσαλονίκης ο οποίος επηρέασε, όπως αναφέραμε και πιο πάνω την επικράτηση της Ορθοδοξίας.
Επιμέλεια: Στ.Κ.
Πληροφορίες από το «Αγιολόγιον της Θεσσαλονίκης», τόμος Α’, του Κέντρου Αγιολογικών Μελετών της Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, έκδοση Ιεράς Μονής Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης.